اتاق بازرگانی بازوی بنگاه‌هاست

مهندس حمیدرضا صالحی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران

در کشور ما به دلیل این‌که اقتصاد، دولتی است و تا امروز سهم نفت در این اقتصاد بالا بوده و بخش خصوصی هم رشد نکرده و نحیف و لاغر مانده، وقتی بحث از پارلمان بخش خصوصی می‌شود که نخبگان بخش خصوصی در این پارلمان جمع می‌شوند این اتاق بازرگانی می‌تواند مثل همه اتاق بازرگانی‌های دنیا در کنار سیاست‌گذار، قانون‌گذار و دولت‌ها اثرگذار باشد و نقش خود را برای تصدی‌گری امور بر عهده بگیرد. بسیاری از مشکلات اقتصاد امروز ما مداخله دولت در اقتصاد است و دولت در خیلی از بخش‌ها و ریزترین جاها هم می‌خواهد مداخله کند و قیمت‌گذاری و سرکوب قیمت بکند؛ ولی اگر بدانیم این می‌تواند به مشارکتی تبدیل شود که بخش خصوصی بیاید و مسئولیتی به عهده بگیرد شاید مداخله‌ها کم شود و منجر به این شود که بخش خصوصی قدرتمندتر گردد. اتاق بازرگانی می‌تواند در دوران گذار اقتصاد ایران نقش داشته باشد و از دوران اقتصاد نفتی و اقتصاد دولتی به اقتصاد آزاد و عرضه و تقاضا و رقابتی شدن حرکت کنیم و نیاز است پارلمان بخش خصوصی در این صحنه نقش جدیدی بگیرد و بتواند بخشی از مسئولیت‌هایی که در دست دولت بوده در دست بخش خصوصی باشد و انجام دهد.

اتاق بازرگانی در حوزه سیاست‌گذاری‌ها می‌تواند اثرگذار باشد. وقتی شاهد این هستیم که اتفاقاتی در اقتصاد در حال رخ دادن است و سیاست‌های تصمیم گرفته‌شده می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند، اتاق بازرگانی می‌تواند این مسائل را مطرح کند که اگر دولت این اتفاقات و مسئولیت‌ها را می‌پذیرد باید پاسخگو باشد و اگر نمی‌پذیرد بایستی این‌ها را به بخش خصوصی واگذار کند و اتاق بازرگانی می‌تواند به نمایندگی از بخش خصوصی امور را در دست بگیرد و اجرا کند. اتاق بازرگانی می‌تواند در حوزه‌های مختلف انرژی، یارانه‌ها، کشاورزی، صنعت، رشد ناخالص ملی، آلایندگی‌ها، ترافیک و… سناریو بنویسد و حرف برای گفتن داشته باشد و دولت می‌تواند کمک مالی بکند؛ چون اتاق بازرگانی دستش باز است برای این‌که بتواند شرایط بهتری را برای اقتصاد فراهم سازد.

در شرایط ویژه‌ای مثل تحریم که دولت‌ها در تحریم قرار می‌گیرند بخش خصوصی مانور بیشتری دارد؛ هرچند محدودیت‌هایی هست که با رصد کردن بنگاه‌ها و عملیات مالی بنگاه‌ها به خاطر تحریم‌ها به مشکل می‌خورد؛ اما به نظر می‌رسد در شرایطی که تحریم‌ها هست اتاق بازرگانی می‌تواند سیاست‌گذاری‌ها را اصلاح کند و در قالب طرح‌هایی که در مجلس مصوب می‌شود مسائل را حل کند و بایستی اتاق بازرگانی در این زمینه مصمم باشد. اتاق بازرگانی می‌تواند روی مصوبات و قوانینی که در مجلس است اصلاحات انجام دهد و نقش بسیاری در بودجه و در رابطه با سیاست‌گذاری‌های متنوع داشته باشد. برخورد قهری دولت‌ها در شرایط تحریم می‌تواند اثر منفی بگذارد و در هر شرایطی که برخورد قهری باشد اتاق بازرگانی نباید از دولت فاصله بگیرد؛ چون فلسفه وجودی اتاق بازرگانی این است که به دولت‌ها نزدیک شود و بتواند برای اعضا و بخش خصوصی مصوباتی بگیرد تا بتواند مطالبات بخش خصوصی را دنبال کند و از این بابت راه درستی است که تشکل‌هایی مثل اتاق بازرگانی طی خواهند کرد.

برای این‌که خدمات اتاق بازرگانی پایدار بماند و امنیت اقتصادی باشد و بتواند مستمر کمک کند باید اتاق بازرگانی تقویت شود. برای تقویت اتاق بازرگانی بهترین راه این است که عضویت فراگیر شود و همه بنگاه‌ها بتوانند عضو اتاق بازرگانی شوند. اتاق بازرگانی شرایطی دارد که می‌تواند قوی و قوی‌تر شود و جایگاه بیشتری داشته باشد و این نهاد مدنی می‌تواند توانمند شود. برای توانمند کردن این نهاد بایستی اتاق بازرگانی را در دو محور تسهیلگری و شبکه‌سازی تقویت کنیم و چون با خارج ارتباط داریم در این دو موضوع از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های N G O استفاده کنیم. در حوزه توانمندسازی از ظرفیت مشاوران و پروژه‌هایی موجود استفاده کنیم و این موضوع‌ها را به دقت دنبال کنیم. برای بقا و توانمند شدن این نهاد باید این‌گونه فکر کنیم که اتاق بازرگانی می‌تواند بازوی راست بنگاه‌ها باشد و می‌تواند سیاست بنویسد و در اجرا هم می‌تواند از بهترین‌ها استفاده کند تا بهترین پروژه‌ها را انجام دهد.