توسعه کشت قراردادی و تولید ارگانیک گیاهان دارویی در کشور ضروری است

به گزارش پایگاه خبری «صدای سما» محمدعلی رضایی روز یکشنبه در نشست خبری برگزاری نخستین همایش بین المللی توسعه تولید و صادرات کل محمدی، گیاهان دارویی ارگانیک و فراورده های آن، با اشاره به فعالیت ۶۰ ساله این اتحادیه در کشت، تولید، فرآوری و صادرات این محصولات افزود: اتحادیه همواره به‌عنوان نماینده بخش خصوصی، مطالبات فعالان این حوزه را از دولت پیگیری کرده است.

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی اظهارداشت: شرایط کنونی کشور برای تولید و صادرات مطلوب نیست؛ با این حال باید از همه فعالان این صنعت که در سخت‌ترین شرایط به تولید و صادرات ادامه می‌ دهند، قدردانی کرد.

وی اضافه کرد: صادرکنندگان امروز افسران جبهه صادرات کشور هستند و با وجود محدودیت‌ها، برای سربلندی ایران ایستاده‌اند.

رضایی با اشاره به تلاش‌ های انجام‌ شده برای گسترش تولید ارگانیک گفت: یکی از اهداف بخش خصوصی، نقش‌آفرینی در تامین سلامت مردم و توسعه صادرات گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌ های آنهاست. طی سال‌های گذشته تلاش‌های متعددی برای فرهنگ‌ سازی درباره مصرف صحیح نهاده‌ها و سموم کشاورزی انجام شده است، اما به دلایل گوناگون، دستیابی به نتیجه مطلوب آسان نبوده است.

وی تصریح کرد: ورود و مصرف برخی سموم طی چند دهه گذشته، به‌ ویژه به دلیل آشنا نبودن شماری از کشاورزان با شیوه درست مصرف، مشکلاتی را برای بخش کشاورزی ایجاد کرده است.

این مقام صنفی درباره تولید زعفران ارگانیک افزود: حدود یک دهه قبل فعالیت‌ هایی را برای ترغیب زعفران‌ کاران به دریافت گواهی ارگانیک آغاز کردیم، اما هزینه‌ های بالای دریافت این گواهی، امکان ورود کشاورزان خرد به این فرایند را محدود می‌کرد.

وی اظهارداشت: براین اساس، کارخانه‌ ها و واحدهای تولیدی تشویق شدند با کشاورزان قرارداد کشت منعقد کنند، آموزش‌ های لازم را در اختیار آنان قرار دهند و برای دریافت گواهی ارگانیک اقدام کنند.

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران تصریح کرد: اگر قیمت زعفران معمولی در بازارهای جهانی حدود ۱۲۰۰ دلار به ازای هر کیلوگرم باشد، زعفران ارگانیک می‌تواند با قیمتی ۵۰ درصد تا حتی ۲ برابر بیشتر عرضه شود؛ این مزیت موجب شده طی یک دهه گذشته کشاورزان با انگیزه بیشتری به توسعه تولید محصولات ارگانیک روی بیاورند.

رضایی با اشاره به حساسیت بازارهای صادراتی نسبت به باقی‌مانده سموم در محصولات کشاورزی گفت: صادرکنندگان در این زمینه با مشکلات متعددی روبرو بوده‌ اند که حدود دو سال قبل اتحادیه اروپا برای رفع آلودگی ناشی از یکی از سموم موجود در زعفران ایران، مهلتی ۶ ماهه تعیین کرد و اعلام شد در صورت برطرف نشدن مشکل پذیرش محصول ایران متوقف خواهد شد.
وی ادامه داد: با رصد محصولات، شناسنامه‌ دار کردن فرایند تولید و تشویق کشاورزان به تولید ارگانیک حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این مشکل برطرف شد.

وی تصریح کرد: اجرای این اقدامات در حوزه گیاهان دارویی نیز می‌ تواند به افزایش صادرات منجر شود، بنابراین همزمان با مناسبت روز ارگانیک برنامه‌ ای برای ترویج فرهنگ تولید ارگانیک در حوزه گل محمدی، اسانس‌ها و گیاهان دارویی برگزار می‌کنیم تا مسئولان، کارشناسان علمی و فعالان اقتصادی مرتبط را گرد هم بیاوریم.

این مقام صنفی، هدف از برگزاری این همایش را آغاز حرکتی منسجم برای فرهنگ‌ سازی و توسعه تولید ارگانیک دانست و ابراز امیدواری کرد بتوانیم تجربه موفق زعفران را در حوزه گیاهان دارویی، گل محمدی، گلاب و سایر فرآورده‌های مرتبط تکرار کنیم.

رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌ های غذایی ایران در پایان با اشاره به هماهنگی‌ های انجام‌ شده با وزارت جهاد کشاورزی افزود: مقرر شد معاونت‌ های باغبانی در این همایش حضور پیدا کنند تا زمینه آموزش تولید ارگانیک از سوی بخش خصوصی و از طریق معاونت‌های باغبانی در شهرستان‌ های مختلف فراهم شود.

تنها یک‌ صدم درصد اراضی کشاورزی ارگانیک است

مهدی مهرپور عضو هیات‌ مدیره و مسئول کارگروه ارگانیک اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران نیز در این نشست گفت: با وجود ظرفیت‌های گسترده کشاورزی، تنها یک‌صدم درصد از زمین‌های کشاورزی ایران به‌صورت ارگانیک مدیریت می‌شود.

وی با اشاره به نام‌ گذاری ۲۳ سپتامبر به‌عنوان روز ارگانیک افزود: به مناسبت این روز مقرر شد اتحادیه، همایش بین‌المللی توسعه، تولید و صادرات گل محمدی، گیاهان دارویی ارگانیک و فرآورده‌های آن را در اتاق بازرگانی برگزار کند.

عضو هیات‌ مدیره اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران با تشریح اهمیت کشاورزی ارگانیک اظهارداشت: براساس آخرین آمار گردآوری‌شده مربوط به سال ۲۰۲۴، در ۱۸۳ کشور جهان فعالیت‌ های مرتبط با تولید محصولات کشاورزی ارگانیک انجام می‌ شود و حدود ۹۹ میلیون هکتار از اراضی جهان به‌ صورت ارگانیک مدیریت می‌ شود.

وی تصریح کرد: گردش مالی محصولات ارگانیک در جهان نیز از ۱۴۵ میلیارد یورو فراتر رفته است. با توجه به زمان‌بر بودن فرایند جمع‌ آوری و انتشار آمارهای جهانی انتظار می‌رود این ارقام تاکنون افزایش یافته باشد.

مهدی‌پور درباره وضعیت ایران در این حوزه اظهارداشت: ایران کشوری وسیع و برخوردار از ظرفیت‌ های قابل‌توجه کشاورزی است، اما در زمینه کشاورزی ارگانیک عقب‌ماندگی داریم. طبق آخرین آمار، تنها ۵۳۲۲ هکتار از مزارع و باغ‌های کشور به‌صورت ارگانیک مدیریت می‌شود.

وی با بیان اینکه ایران در میان ۱۸۳ کشور فعال در حوزه کشاورزی ارگانیک، در جایگاه ۱۴۱ قرار دارد، افزود: تاکنون فقط یک‌صدم درصد از زمین‌ های کشاورزی کشور ارگانیک شده، در حالی که سهم اراضی ارگانیک در بسیاری از کشورهای پیشرو به‌مراتب بیشتر است.

مسئول کارگروه ارگانیک اتحادیه با اشاره به ظرفیت صادراتی گل محمدی، گلاب، اسانس‌ها و گیاهان دارویی با بیان اینکه این محصولات از اقلام مهم صادراتی کشور به شمار می‌روند گفت:  اتحادیه اروپا و آمریکا نیز دو بازار مهم محصولات ارگانیک در جهان هستند.

وی اضافه کرد: در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۲۹ هزار تن گیاه دارویی به اتحادیه اروپا صادر شد اما سهم ایران از این بازار بسیار اندک بوده  بنابراین، محصولات ارگانیک افزون بر نقشی که در سلامت مردم و فرزندان ما دارند، از نظر برنامه‌ریزی و توسعه صادرات نیز حائز اهمیت‌ است.

مهدی‌پور فرهنگ‌ سازی را یکی از مهمترین پیش‌نیازهای توسعه کشاورزی ارگانیک دانست و اظهارداشت: در اتحادیه برنامه‌ ریزی شده مجموعه‌ ای از همایش‌ها کارگاه‌ های آموزشی و فعالیت‌های ترویجی برگزار شود. یکی از مشکلات اصلی توسعه کشاورزی ارگانیک، کمبود آگاهی و فرهنگ‌سازی در این زمینه است.

وی تصریح کرد: تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی باید با شیوه‌های تولید، قوانین و استانداردهای ارگانیک، مدل‌های صادراتی و چارچوب‌های اداری مرتبط با آن آشنا شوند؛ زیرا فرایند تولید و تجارت محصولات ارگانیک با محصولات معمولی تفاوت دارد.

محصول ارگانیکِ گواهی‌شده مشکل فروش و قیمت ندارد

علی شریعتی مقدم نایب‌رئیس دوم اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌ های غذایی ایران نیز با تأکید بر ظرفیت بالای بازار جهانی محصولات سالم گفت: تنوع اقلیمی و گیاهی ایران، مزیتی رقابتی برای توسعه صادرات است و محصولات دارای گواهی معتبر ارگانیک، با مشکل جدی فروش یا قیمت مواجه نمی‌ شوند.

وی با بیان اینکه تنوع اقلیمی، پیشینه تمدنی و تعدد گیاهان بومی، مزیت‌ های رقابتی مهمی برای توسعه تولید و صادرات محصولات طبیعی و ارگانیک ایران ایجاد کرده است، افزود: دستیابی به موفقیت مستلزم شناخت مزیت‌ های رقابتی کشور و ایجاد پیوند میان تاریخ، فرهنگ، اقلیم و میراث طبیعی ایران است. بسیاری از محصولات کشاورزی کشور می‌توانند مسیری مشابه زعفران را در بازارهای جهانی طی کنند.

وی تولید، تجارت، صادرات و اتصال به زنجیره‌های ارزش جهانی را اجزای اصلی توسعه این حوزه دانست و گفت: شفاف‌سازی مفهوم ارگانیک نیز ضروری است زیرا کاهش مصرف سم یا حذف آن به‌تنهایی به معنای ارگانیک بودن محصول نیست و چنین محصولی باید پس از طی فرایندی مشخص، گواهی معتبر دریافت کند.

نایب‌رئیس دوم اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران افزود: توسعه این بخش علاوه بر تولید استاندارد، به بازاریابی حرفه‌ای نیاز دارد. صادرکنندگان ایرانی طی سال‌های اخیر به‌دلیل برخی سیاست‌ها، به‌ویژه مقررات رفع تعهد ارزی، فرصت‌هایی را از دست داده‌ اند و شماری از تولیدکنندگان و صادرکنندگان نیز به حاشیه رانده شده‌اند.

وی افزود: این پیشینه، حاصل چندین دهه فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگانی است که گیاهان دارویی، زعفران و دیگر محصولات ایرانی را به بازارهای جهانی معرفی کرده‌اند. برای ادامه این مسیر باید تجربه گذشته را با ابزارها و رویکردهای جدید تلفیق کرد.

شریعتی مقدم، زعفران را نمونه‌ ای موفق از سرمایه‌ گذاری در تولید و ارتقای کیفیت دانست و گفت: فعالان ایرانی در تدوین و اصلاح استاندارد بین‌المللی ISO 3632 زعفران نیز نقش داشته‌اند و برای ارتقای شاخص‌های کیفی آن تلاش کرده‌اند.

وی با اشاره به تجربه حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی از جمله نمایشگاه محصولات ارگانیک «بایوفاخ» در آلمان تصریح کرد: محصولی که با گواهی معتبر ارگانیک تولید شود، معمولا با مشکل جدی فروش یا قیمت روبرو نیست؛ زیرا توجه بازارهای جهانی به محصولات سالم و ارگانیک به‌ ویژه پس از همه‌ گیری کرونا افزایش یافته است.

شریعتی مقدم افزود: تسهیل فرایند تولید کمک به تامین هزینه‌ های دریافت گواهی است و حمایت دولت می‌تواند به حفظ اشتغال، توسعه صادرات پایدار و افزایش سهم ایران از بازار جهانی محصولات طبیعی و ارگانیک کمک کند./ ایرنا