از هوش مصنوعی تا مالیات کربن؛ ضرورت تغییر رویکرد در سیاست انرژی ایران
رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاستهای انرژی و محیط زیست کشور گفت: استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی برای بهینهسازی مصرف، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و بهکارگیری ابزارهایی مانند مالیات کربن میتواند مسیر کشور را به سمت کاهش مصرف و انتشار گازهای گلخانهای هدایت کند.
حبیبه رحیمیان، خبرنگار
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری «صدای سما» سعید تاجیک رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، در حاشیه نمایشگاه الکامپ با تأکید بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین برای مدیریت مصرف انرژی گفت: رشد مصرف انرژی در کشور بهمراتب بیشتر از رشد تولید است و در حالی که بخش قابل توجهی از تمرکز کشور بر افزایش تولید قرار گرفته، در حوزه بهینهسازی مصرف اقدامات متناسبی انجام نشده است.
وی تصریح کرد: شدت مصرف انرژی در ایران بسیار بالاست و اگر بتوانیم با استفاده از فناوری و راهکارهای نوین، مصرف انرژی را بهینه کنیم، ظرفیت قابل توجهی برای اقتصاد کشور ایجاد خواهد شد.
رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، افزود: منظور از کاهش مصرف، قطع برق یا ایجاد محدودیت برای مصرفکننده نیست، بلکه باید به سمت بهینهسازی و افزایش بهرهوری انرژی حرکت کنیم؛ موضوعی که با توجه به شرایط فعلی اقتصاد و محدودیتهای سرمایهگذاری در توسعه ظرفیت تولید، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
هوش مصنوعی؛ مصرفکننده یا کاهشدهنده انرژی؟
تاجیک با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی و اینترنت اشیا در مدیریت مصرف انرژی گفت: هوش مصنوعی میتواند در بخشهای مختلف صنعت و اقتصاد کشور برای شناسایی الگوهای مصرف، مدیریت انرژی و افزایش بهرهوری مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته وی، توسعه هوش مصنوعی و مراکز داده به مصرف برق نیاز دارد، اما مسئله مهم این است که این فناوری در نهایت تا چه اندازه میتواند به کاهش مصرف در سایر بخشها کمک کند.
این کارشناس ادامه داد: باید به تراز خالص مصرف انرژی در حوزه هوش مصنوعی توجه کنیم؛ یعنی بررسی کنیم چه میزان انرژی برای توسعه این فناوری مصرف میشود و در مقابل، چه میزان صرفهجویی از طریق کاربردهای آن در صنایع، ساختمانها، شبکه برق و سایر بخشها ایجاد خواهد شد.
وی تصریح کرد: با روند فعلی مصرف انرژی، دیگر امکان تکیه صرف بر توسعه ظرفیت تولید وجود ندارد. به همین دلیل، استفاده از فناوری، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا برای بهینهسازی مصرف انرژی، یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
ضرورت توجه به پیامدهای زیستمحیطی جنگ
رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، در بخش دیگری از سخنان خود به آثار زیستمحیطی جنگ اخیر اشاره کرد و گفت: کشور پیش از جنگ نیز با چالشهایی در حوزه محیط زیست و انتشار گازهای گلخانهای مواجه بود، اما جنگ اخیر آثار مخربی بر محیط زیست و زیرساختهای انرژی کشور بر جای گذاشته است.
وی افزود: بر اساس برآوردهای مطرحشده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست، جنگ اخیر حدود پنج میلیون تن انتشار گازهای گلخانهای به همراه داشته است. همچنین آسیب به بخشی از زیرساختهای انرژی، فشار بیشتری بر تأمین سوخت و انرژی کشور وارد کرده است.
تاجیک ادامه داد: کاهش ظرفیت تولید گاز میتواند در فصل سرد سال، دولت را برای تأمین انرژی مورد نیاز به سمت استفاده بیشتر از سوختهای مایع و مازوت سوق دهد که پیامد آن افزایش آلایندگی خواهد بود.
رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، با تأکید بر ضرورت طرح آثار زیستمحیطی جنگ در مجامع بینالمللی گفت: همانطور که برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای در شرایط عادی، پروتکلها و برنامههای مختلفی تعریف میشود، باید آثار زیستمحیطی جنگها نیز مورد توجه قرار گیرد.
تغییر سبد انرژی، یک ضرورت بلندمدت
وی همچنین بر ضرورت تغییر سبد انرژی کشور تأکید کرد و گفت: توسعه انرژیهای تجدیدپذیر باید یکی از محورهای اصلی سیاست انرژی کشور باشد و در کنار آن، موضوع بهینهسازی مصرف نیز بهصورت جدی دنبال شود.
رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، افزود: در حال حاضر حدود پنج هزار مگاوات ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر در کشور ایجاد شده است، اما بخش عمده برق کشور همچنان از نیروگاههای حرارتی تأمین میشود. بنابراین باید برای تغییر تدریجی این سبد، یک برنامه بلندمدت و پایدار تدوین شود.
وی با اشاره به رشد توجه به انرژیهای تجدیدپذیر در سالهای اخیر اظهار کرد: اگرچه تجدیدپذیرها در چهار یا پنج سال گذشته بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفتهاند، اما باید بسیار زودتر برای توسعه این بخش برنامهریزی میکردیم.
تاجیک ادامه داد: در بسیاری از موارد، زمانی به سمت انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کردیم که مشکلات به مرحله بحران رسیده بود؛ در حالی که محدودیت در ساخت نیروگاههای حرارتی، مشکلات تأمین گاز، فرسودگی شبکه و بالا بودن تلفات، همگی نشانههایی بودند که ضرورت تغییر مسیر را از سالها قبل نشان میدادند.
رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، خاطرنشان کرد: سرعت رشد انرژیهای تجدیدپذیر در سالهای اخیر قابل توجه بوده است، اما این روند باید حداقل برای یک دوره ۱۵ ساله ادامه پیدا کند تا بخشی از فاصلهای که در سالهای گذشته ایجاد شده، جبران شود.
سیاستگذاری کربن باید جدی گرفته شود
وی در ادامه با اشاره به ضرورت استفاده از ابزارهای سیاستگذاری برای کاهش انتشار کربن گفت: یکی از اقداماتی که میتوانست زودتر در کشور اجرا شود، وضع مالیات کربن برای کالاها و خدماتی بود که میزان بیشتری کربن تولید میکنند.
تاجیک افزود: اگر پیش از اعمال محدودیتهای بینالمللی، سیاستهایی مانند مالیات کربن در کشور اجرا میشد، تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی نیز بهتدریج به سمت کاهش انتشار کربن هدایت میشدند.
رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، تأکید کرد: دولت و رگولاتور لزوماً نباید مستقیماً وارد فرآیند کاهش کربن در صنایع شوند، بلکه باید قواعد، مشوقها و الزامات لازم را ایجاد کنند تا فعالان اقتصادی به سمت کاهش انتشار کربن، بهینهسازی مصرف انرژی و استفاده از فناوریهای نوین حرکت کنند.
