سود سالانه ۹۳ میلیارد دلار، فرصت طلایی هیبریدی و برقی کردن خودروها در ایران
امیرحسین خدائی، پژوهشگر
سرمایهگذاری در خودروهای برقی، بازگشت ۳۶۵ برابری سود در یک سال را برای ایران به همراه دارد! با تقبل هزینه هیبریدی و برقی کردن زیرساختهای خطوط تولید خودرو توسط وزارت نفت، صرفهجویی چشمگیر در مصرف بنزین و افزایش صادرات آن، سودی چندین برابر هزینههای انجام شده نصیب کشور میشود. این فرصت بینظیر اقتصادی علاوه بر تاثیرات مثبت زیستمحیطی، بهبود سلامت عمومی و امنیت ملی، میتواند ایران را در مسیر توسعه پایدار و اقتصاد سبز قرار دهد.
صرفهجویی اقتصادی و افزایش درآمدهای صادراتی
ایران روزانه حدود ۱۳۵ میلیون لیتر بنزین مصرف میکند که با هیبریدی و برقی کردن خودروها، مصرف سوخت به شدت کاهش یافته و صرفهجویی چشمگیری ایجاد میشود.
این صرفهجویی امکان صادرات بیشتر بنزین را فراهم میکند و تنها سود حاصل از صادرات یک روز مصرف بنزین، بیش از هزینه سرمایهگذاری برای هیبریدی کردن حدود ۵۱ تا ۸۵ خط تولید خودرو و تامین هزینه ی ۴۲ خط تولید خودرو برقی است.
هر خط تولید خودرو برای هیبریدی کردن حدود ۳ تا ۵ میلیون دلار و برای برقی کردن حدود ۶ میلیون دلار اعتبار نیاز دارد که این سرمایهگذاری با درآمدهای ارزی صادرات سوخت در مدت کوتاه یک روزه جبران میشود.
علاوه بر این، کاهش مصرف روغن موتور ناشی از برقی شدن خودروها، فرصت طلایی دیگری برای صادرات و کسب درآمد ارزی برای کشور فراهم میکند که میتواند سود قابل توجهی به اقتصاد ملی بیاورد.
تاخیر این مهم با بیشتر شدن مصرف سوخت عدد ها و خسارت را بیشتر میکند.
کاهش فشار تورمی و حذف یارانههای سوخت
با کاهش مصرف سوخت و افزایش صادرات، نیازی به پرداخت یارانههای هدفمند سوخت وجود نخواهد داشت که به بهبود ساختار بودجه کشور کمک میکند.
طرح به گونهای طراحی شده است که «تورم شوک ناشی از افزایش قیمت سوخت به مردم تحمیل نمیشود»، بنابراین فشار اقتصادی بر خانوارها کاهش یافته و عدالت اجتماعی حفظ میشود.
بهبود کیفیت محیط زیست و سلامت عمومی
آلودگی هوا یکی از بزرگترین عوامل مرگ و میر(معاون وزیر بهداشت: آلودگی هوا سالانه ۱۷ میلیارد دلار برای ایران خسارت دارد
۱۵ درصد مرگ و میر در کشور ناشی از آلودگی هوا است در سال ۱۴۰۳ ) در ایران است؛ درصد قابل توجهی از مرگ و میرهای ناشی از بیماریهای قلبی و تنفسی به آلودگی هوا مرتبط است که هزینههای سنگینی بر سیستم درمانی کشور تحمیل میکند.
کاهش آلودگی هوا با هیبریدی و برقی کردن خودروها منجر به کاهش چشمگیر بیماریها و مرگ و میرهای مرتبط میشود و کیفیت زندگی مردم را بهبود میبخشد.
کاهش مرگومیر و بیماریهای قلبی-عروقی ناشی از آلودگی، شاخصهایی مانند سن امید به زندگی را افزایش میدهد که یکی از مهمترین معیارهای شاخص توسعه و پیشرفت کشورها است.
خودروهای برقی و هیبریدی با کاهش صدای موتورهای احتراق داخلی، باعث کاهش آلودگی صوتی شهری میشوند. این کاهش نویز به بهبود کیفیت زندگی و سلامت عمومی کمک میکند.
برق ارزان از متوسط جهانی
مصرف برق در ایران بسیار ارزانتر از متوسط جهانی است، که این مهم با رفع ناترازی به دلیل کاهش هزینه های تولید جذابیت زیادی برای سرمایه گذاری ایجاد می کند، به ویژه با برنامه توسعه نیروگاههای هستهای که هزینه تولید برق را تا ۲۰۰ برابر کاهش میدهد، بنابراین خودروهای برقی به شرط رفع ناترازی گزینهای مقرون به صرفه و پایدار هستند.
افزایش امنیت ملی و کاهش قاچاق سوخت
قاچاق سوخت یکی از منابع تامین مالی گروهکهای ضدانقلاب است که با کاهش مصرف سوخت و قاچاق آن، امنیت ملی تقویت میشود.
کاهش قاچاق سوخت عدالت در توزیع منابع را افزایش داده و از اتلاف سرمایههای ملی جلوگیری میکند.
قابلیت اجرا و راهکارهای تامین مالی
برای تامین مالی طرح هیبریدی و برقی کردن خطوط تولید خودرو میتوان از منابع متنوع استفاده کرد:
- بودجههای مسئولیت اجتماعی شرکتها (CSR) که میتواند بخش قابل توجهی از سرمایهگذاری اولیه را پوشش دهد.(بودجه مسئولیت اجتماعی وزارت نفت آخر دولت سیزدهم ۴۰۰ همت اعلام شده)
- همکاری دولت و بخش خصوصی برای جذب سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی.
- تخصیص بخشی از درآمدهای حاصل از صرفهجویی در مصرف سوخت و افزایش صادرات به عنوان منابع بازپرداخت سرمایه.
- ارائه تسهیلات مالی، وامهای کمبهره و مشوقهای مالیاتی به خودروسازان برای تسریع در اجرای پروژهها
- استفاده از ضمانتنامههای بانکی، اعتبارات اسنادی (السی) و روشهای مختلف تامین مالی مبتنی بر این ابزارها، که ریسک سرمایهگذاری را کاهش داده و زمینه تسهیل تامین مالی را فراهم میکنند.
این مدل تامین مالی چندجانبه، فشار بودجهای دولت را کاهش داده و مشارکت فعالانه جامعه و صنعت را تضمین میکند.
تجربه موفق کشورهای پیشرو
نروژ : با معافیتهای مالیاتی، تعرفههای پایین برای خودروهای برقی و توسعه زیرساختهای شارژ، بیش از ۸۰٪ فروش خودروها در این کشور برقی یا هیبریدی است.
چین : با یارانههای قابل توجه و توسعه سریع زیرساختها، بزرگترین بازار خودروهای برقی جهان را دارد.
آلمان : با سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و استانداردهای سختگیرانه آلایندگی، سهم خودروهای پاک را افزایش داده است.
فرانسه : با تشویق خرید خودروهای پاک و توسعه حملونقل عمومی برقی، کاهش چشمگیری در انتشار گازهای گلخانهای داشته است.
هلند : با برنامه حذف تدریجی خودروهای بنزینی و توسعه زیرساختهای شارژ، رشد سریع خودروهای برقی را تجربه کرده است.
برندهای موفق و مزایای محصولات آنها
تویوتا : پیشگام فناوری هیبریدی با مدلهایی مثل پریوس که مصرف سوخت پایین و آلایندگی کم دارند و دوام بالایی ارائه میدهند.
تسلا : رهبر خودروهای تمام برقی با برد بالا، شتاب قوی و فناوریهای پیشرفته مانند سیستمهای خودران و بهروزرسانی نرمافزاری از راه دور.
نیسان : با مدل لیف، خودروی برقی محبوب و مقرون به صرفه که مصرف انرژی بهینهای دارد.
هیوندای و کیا : مدلهایی مثل هیوندای کونا و کیا نیرو که ترکیبی از قیمت مناسب، کیفیت و برد قابل قبول را ارائه میکنند.
بیامو BMW : سری i شامل i3 (برقی شهری) و i8 (اسپرت هیبریدی) که فناوریهای باتری پیشرفته و طراحی سبک دارند و راندمان بالایی ارائه میدهند.
نتیجهگیری
هیچ شکی نیست که هیبریدی و برقی کردن خودروها، فرصتی بینظیر برای ایران است تا همزمان با حفظ منافع اقتصادی، سلامت مردم و امنیت ملی را تضمین کند. با سرمایهگذاری هوشمندانه و برنامهریزی دقیق، این طرح میتواند موتور محرکه تحول پایدار در کشور شده و ایران را در مسیر توسعه فناوریهای نوین و اقتصاد سبز قرار دهد.
اجرای این سیاستها علاوه بر کاهش مصرف سوخت، کاهش آلودگی، جلوگیری از قاچاق و ارتقای امنیت، امکان بهرهمندی از درآمدهای ارزی پایدار را فراهم میکند و فشار اقتصادی بر مردم را به حداقل میرساند.
منافع متنوع اقتصادی ، امنیتی ، سلامت و محیط زیست طرح مذکور به قدری بسیار است که بر تعارض منافع موجود غلبه کند.
