اعتماد بسازیم تا سرمایه بماند
حبیبه رحیمیان، خبرنگار
به گزارش پایگاه خبری «صدای سما» به نقل از «روابط عمومی فدارسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران»، تأکید بر «سرمایهگذاری برای تولید» در سیاستهای کلان اقتصادی کشور، ناظر بر ضرورت تقویت بنیانهای تولیدی، ارتقای تابآوری اقتصادی و تحقق رشد پایدار در چارچوب اسناد بالادستی است. به بیان دیگر، قرار گرفتن «سرمایهگذاری برای تولید» بهعنوان محور راهبردی سال، بازتابدهنده واقعیتی انکارناپذیر در اقتصاد ایران است؛ اینکه بدون شکلگیری جریان پایدار سرمایهگذاری، نه تولید تقویت میشود، نه صادرات توسعه مییابد و نه اهداف کلان رشد اقتصادی و اشتغال محقق خواهد شد. سرمایهگذاری صرفاً یک متغیر اقتصادی نیست، بلکه محصول اعتماد، ثبات سیاستی، امنیت اقتصادی و وجود چشماندازی روشن از آینده بازار است؛ مؤلفههایی که در بخش انرژی از اهمیت ویژهای برخوردارند.
در شرایط کنونی، آثار و پیامدهای جنگ اخیر در منطقه نیز بیش از گذشته ضرورت توجه به این مؤلفهها را آشکار ساخته است. تشدید ریسکهای ژئوپلیتیکی، افزایش هزینههای حملونقل، بیمه و مبادلات مالی، اختلال در زنجیرههای تأمین، نوسانات بازارهای انرژی و افزایش نااطمینانی در فضای کسبوکار، بر تصمیم سرمایهگذاران داخلی و خارجی تأثیر مستقیم گذاشته و ضرورت اتخاذ سیاستهای هوشمندانه برای حفظ و جذب سرمایه را دوچندان کرده است. در چنین شرایطی، تقویت تابآوری اقتصاد ملی و کاهش آسیبپذیری بخش تولید و صادرات، بیش از هر زمان دیگری نیازمند برنامهریزی منسجم و هماهنگی میان دولت و بخش خصوصی است.
بخش انرژی و صنایع وابسته، بهواسطه مزیتهای نسبی و رقابتی، زیرساختهای گسترده و موقعیت ژئوپلیتیکی ایران، همواره یکی از جذابترین حوزهها برای سرمایهگذاری مولد بوده است. تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که سرمایهگذاری در تولید زمانی به نتایج پایدار و اثربخش منجر میشود که با ثبات مقررات، شفافیت رویهها، امنیت سرمایهگذاری و پیشبینیپذیری محیط کسبوکار همراه باشد. تولید مبتنی بر افق صادراتی، بهویژه در حوزه انرژی و خدمات فنی و مهندسی، علاوه بر افزایش مقیاس اقتصادی پروژهها، زمینه بهبود بازگشت سرمایه، کاهش ریسک فعالیتهای تولیدی و ارتقای رقابتپذیری اقتصاد کشور را فراهم میکند.
سرمایهگذار، پیش از هر چیز، به «بازار» میاندیشد. تولید زمانی معنا پیدا میکند که افق فروش، بازگشت سرمایه و سودآوری آن روشن باشد. در این میان، صادرات انرژی و خدمات وابسته میتواند حلقه اتصال میان سرمایهگذاری و تولید پایدار باشد. تولیدی که صرفاً بر بازار محدود داخلی متکی باشد، نه از مقیاس اقتصادی مطلوب برخوردار است و نه جذابیتی برای سرمایهگذاری بلندمدت ایجاد میکند؛ در حالی که تولید صادراتمحور، بهویژه در حوزه انرژی، میتواند موتور محرک رشد صنعتی، انتقال فناوری، افزایش بهرهوری و توسعه اقتصادی کشور باشد.
بخش انرژی و صنایع وابسته، بهدلیل سهم مؤثر در تولید ناخالص داخلی، نقش تعیینکننده در تأمین منابع ارزی و برخورداری از ظرفیتهای گسترده صادراتی، جایگاه ویژهای در تحقق اهداف توسعهای کشور دارد. توسعه سرمایهگذاری در این بخش، در صورت همراستایی با رویکرد صادراتمحور، میتواند به افزایش ظرفیت تولید، ارتقای بهرهوری، توسعه صنایع پاییندستی و گسترش حضور ایران در بازارهای منطقهای و بینالمللی منجر شود.
در این چارچوب، فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، بهعنوان تشکل تخصصی و فراگیر بخش خصوصی، در تعامل با دستگاههای اجرایی و نهادهای سیاستگذار، نقش مؤثری در شناسایی چالشها، ارائه راهکارهای کارشناسی و پیگیری مطالبات فعالان اقتصادی ایفا میکند. این فدراسیون با بهرهگیری از ظرفیتها و تجربیات اعضای خود، در تلاش است تا زمینه همافزایی میان سرمایهگذاران، تولیدکنندگان و صادرکنندگان را فراهم آورده و موانع موجود در مسیر سرمایهگذاری و توسعه تولید صادراتمحور را بهصورت نظاممند منعکس و پیگیری کند.
از سوی دیگر، شناسایی و معرفی فرصتهای سرمایهگذاری در زنجیره ارزش انرژی و صنایع وابسته، از مهمترین مأموریتهای این فدراسیون به شمار میرود. هدایت سرمایهها به سمت پروژههای اولویتدار، دارای توجیه اقتصادی و منطبق با نیاز بازارهای هدف، میتواند ضمن افزایش بهرهوری تخصیص منابع، به توسعه تولید رقابتپذیر و صادرات غیرنفتی کمک کند. همچنین توسعه همکاریهای منطقهای، تنوعبخشی به بازارهای صادراتی، استفاده از سازوکارهای نوین مالی، تقویت دیپلماسی اقتصادی و گسترش مشارکت بخش خصوصی در بازارهای بینالمللی، از جمله اقداماتی است که میتواند آثار منفی تحولات ژئوپلیتیکی و ریسکهای ناشی از جنگ را تا حد زیادی کاهش دهد.
برونرفت از شرایط کنونی، مستلزم اجرای مجموعهای از اصلاحات ساختاری و سیاستهای حمایتی است؛ از جمله ایجاد ثبات در سیاستهای ارزی و تجاری، تسهیل بازگشت ارز حاصل از صادرات، اصلاح فرآیندهای مالیاتی و گمرکی، توسعه ابزارهای تأمین مالی و صندوقهای پوشش ریسک صادرات، تسهیل دسترسی تولیدکنندگان به منابع مالی، تقویت زیرساختهای حملونقل و لجستیک، توسعه کریدورهای ترانزیتی، افزایش مشارکت بخش خصوصی در فرآیند تصمیمسازی و بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی اقتصادی برای حفظ و توسعه بازارهای هدف. اجرای هماهنگ این اقدامات، ضمن افزایش اعتماد سرمایهگذاران، زمینه ارتقای رقابتپذیری اقتصاد ایران و کاهش آثار ناشی از بحرانهای منطقهای را فراهم خواهد کرد.
تحقق سرمایهگذاری برای تولید، مستلزم همکاری و هماهنگی مستمر میان دولت و بخش خصوصی است. فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران بر این باور است که بهرهگیری از ظرفیت تشکلهای تخصصی در فرآیند سیاستگذاری و تصمیمسازی، میتواند به ارتقای کیفیت مقررات، افزایش اثربخشی حمایتها، بهبود محیط کسبوکار و همراستایی بیشتر سیاستها با واقعیتهای تولید و تجارت خارجی منجر شود.
در پایان باید گفت که سرمایهگذاری برای تولید، زمانی به پیشران توسعه اقتصادی تبدیل خواهد شد که بر پایه ثبات اقتصادی، امنیت سرمایهگذاری، رویکرد صادراتمحور، بهرهگیری از مزیتهای رقابتی کشور و مشارکت واقعی بخش خصوصی استوار باشد. در شرایط پس از جنگ اخیر و افزایش ریسکهای منطقهای، تقویت تابآوری اقتصاد، تنوعبخشی به بازارهای صادراتی، اصلاح سیاستهای اقتصادی و توسعه همکاریهای بینالمللی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ رشد تولید و صادرات است.
فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران ضمن اعلام آمادگی برای تعامل سازنده با نهادهای ذیربط، بر ضرورت اتخاذ تصمیمات مبتنی بر واقعیتهای اقتصادی، تقویت اعتماد سرمایهگذاران و استمرار اصلاحات ساختاری تأکید دارد و تحقق این رویکرد را گامی مؤثر در جهت تقویت تولید ملی، توسعه صادرات، افزایش تابآوری اقتصادی و تأمین منافع بلندمدت کشور میداند.
