پیشنهاد رسمی طرح اتصال مسیر ریلی و ترانزیتی مرزهای ایران و پاکستان

امیرحسین خدائی، پژوهشگر

طرح اتصال مسیر ریلی و ترانزیتی مرزهای ایران، به‌ویژه پروژه اتصال ایران و پاکستان، نقشی کلیدی در توسعه همکاری‌های اقتصادی، حمل‌ونقلی و منطقه‌ای ایفا می‌کند. این پروژه ظرفیت ترانزیتی را افزایش داده و جریان حمل و نقل کالا و مسافر را تسهیل می‌کند.

 اهداف و چشم‌انداز:

توسعه شبکه ریلی میان ایران و پاکستان برای تسهیل حمل و نقل کالا و مسافر؛

بهره‌مندی از اشتراکات فرهنگی، دینی و ادبی برای تقویت روابط دو کشور؛

توسعه زیرساخت‌های ترانزیتی و لجستیکی و استفاده مشترک از ظرفیت‌های منطقه مکران؛

تسهیل و کاهش هزینه‌های تجارت گاز و مشتقات نفتی؛

توسعه کریدورهای ترانزیتی با اتصال به شبکه‌های چین، هندوستان، آسیای مرکزی، آسیای قفقاز و اروپا؛

 مزایای کلیدی طرح:

ایجاد مسیرهای ریلی پایدار و ایمن بین ایران و پاکستان؛

افزایش دسترسی به بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی؛

جذب سرمایه‌گذاری و توسعه اقتصادی مناطق مرزی؛

رونق گردشگری مذهبی، فرهنگی و ادبی بر پایه اشتراکات کشورهای منطقه؛

بهره‌برداری از ظرفیت‌های اقتصادی و بندری مکران برای توسعه حمل‌ونقل دریایی و ریلی؛

کاهش هزینه‌ها و تسریع تجارت های با حجم بالا مثل گاز و مشتقات نفتی؛

قرار گرفتن ایران و پاکستان به عنوان کریدور مهم منطقه‌ای با دسترسی مستقیم به چین ، هندوستان،آسیای قفقاز،آسیای مرکزی و روسیه و اروپا؛

ایجاد اشتغال پایدار و رونق بازارچه مرزی در استان مرزی دو کشور، کاهش قاچاق با توسعه تجارت رسمی، افزایش سرمایه گذاری زیرساخت ها و افزایش امکانات رفاهی برای توسعه متوازن و عدالت منطقه ای؛

 اهمیت توسعه چند پایانه مرزی:

با توجه به اتصال این مسیر ریلی به پایانه شبکه‌های گسترده چین ، آسیای قفقاز و اروپا و انتظار ترافیک بالای ترانزیتی، محدود کردن اتصال به یک پایانه مرزی کافی نیست. توسعه و اتصال چند پایانه مرزی به شبکه ریلی ضروری است تا ظرفیت حمل‌ونقل افزایش یافته، از ازدحام و تأخیر جلوگیری شده و جریان تجارت به صورت روان و مطمئن برقرار شود.

 مزایای اتصال پاکستان به همسایگان شمالی و غربی:

اتصال ریلی و ترانزیتی کشور پاکستان به کشورهای همسایه شمالی ایران مانند ترکیه، آسیای قفقاز و آسیای مرکزی و همچنین همسایگان غربی از جمله عراق، سوریه و لبنان، دسترسی به بازارهای اروپایی و دریای مدیترانه را برای پاکستان تسهیل می‌کند و ظرفیت ترانزیتی منطقه را افزایش می‌دهد.

 نکته مهم امنیتی و رسانه‌ای:

با عنایت به روابط حسنه و اعتماد متقابل میان ایران و پاکستان، این فرصت مناسبی برای توسعه همکاری‌های استراتژیک است. برای مثال پیشگیری از دخالت بیگانگان و ایجاد موانع احتمالی، پیشنهاد می‌شود تا زمان تکمیل و پیشرفت قابل توجه پروژه، اطلاع‌رسانی رسانه‌ای به شکل محدود و کنترل‌شده انجام شود.

 نتیجه‌گیری و پیشنهادات:

اجرای این پروژه، زمینه توسعه همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای را فراهم ساخته و فرصت‌های اقتصادی، ترانزیتی و فرهنگی را به‌طور قابل توجهی ارتقا می‌دهد.

در کم اثر کردن تحریم ها اثر فوق العاده دارد‌؛

پیشنهاد می‌شود:

تشکیل کارگروه مشترک ایران و پاکستان برای پیگیری ابعاد مختلف پروژه؛

انجام مطالعات فنی، اقتصادی و فرهنگی؛

توسعه زیرساخت‌های مرزی و لجستیکی؛

جذب سرمایه‌گذاری داخلی و بین‌المللی؛

تقویت همکاری‌های امنیتی؛

برنامه‌ریزی برای توسعه گردشگری و تسهیل سفر زائران و گردشگران؛

توسعه و اتصال چند پایانه مرزی ریلی برای پاسخگویی به نیازهای ترافیکی آینده؛

مدیریت کنترل‌شده اطلاع‌رسانی رسانه‌ای تا تکمیل پروژه به منظور جلوگیری از موانع احتمالی.