تار عنکبوت رژیم صهیونیستی در شاخ آفریقا؛ فرصت طلایی همکاری ایران و چین

به گزارش پایگاه خبری «صدای سما» در 18 می 2026، خیابان‌های هرجیسا، پایتخت جمهوری خودخوانده سومالی‌لند، شاهد رژه نظامی و جشن سی و پنجمین سالگرد اعلام استقلال بود. آنچه این مراسم را فراتر از یک مناسبت سالانه پرمناقشه برد، فهرست مهمانان ویژه آن بود: نمایندگانی از امارات متحده عربی، اتیوپی و تایوان. این گردهمایی نمادین، پرده از یک ائتلاف استراتژیک برداشت که معادلات امنیتی شاخ آفریقا، باب‌المندب و حتی تنگه تایوان را به یکدیگر گره زده است.

پازل این ائتلاف در دسامبر 2025 تکمیل شد؛ زمانی که رژیم صهیونیستی حاکمیت سومالی‌لند را به رسمیت شناخت و آن را گامی در “روح پیمان ابراهیم” خواند. مقامات سومالی‌لند نیز متعاقباً از قصد خود برای پیوستن به این پیمان خبر دادند. تحلیلگران، این اقدام را مصداق احیای “دکترین پیرامونی” رژیم صهیونیستی می‌دانند؛ راهبردی قدیمی برای اتحاد با اقلیت‌های منطقه به منظور تضعیف دشمنان و پیشروی در عمق استراتژیک آنان. در این چارچوب، رژیم صهیونیستی به مثابه عنکبوتی در مرکز این تار، سه بازیگر متفاوت را حول محور خود گرد آورده است.

امارات: اقتصاد و امنیت در خدمت پازل رژیم صهیونیستی

نقش امارات متحده عربی در سومالی‌لند، فراتر از یک سرمایه‌گذاری اقتصادی صرف، دارای دو بال کاملاً مکمل است. بال اول، ژئواکونومیک است و با توسعه بندر استراتژیک بربره توسط شرکت DP World، به دنبال تضمین مسیرهای تجاری و ایجاد یک هاب لجستیکی عظیم در خلیج عدن است.

همزمان، ابوظبی یک پایگاه نظامی در نزدیکی این بندر احداث کرده که گزارش‌ها حاکی از احتمال حضور نیروهای رژیم صهیونیستی در آنجا است. اینجاست که بال دوم این استراتژی نمایان می‌شود: ائتلاف امنیتی با رژیم صهیونیستی. امارات با تسهیل نفوذ رژیم صهیونیستی در باب‌المندب، نه تنها به عنوان یک شریک ضروری در “پازل تل‌آویو” برای مهار ایران و انصارالله یمن ایفای نقش می‌کند، بلکه جایگاه خود را به عنوان هم‌پیمان استراتژیک اصلی رژیم صهیونیستی در جهان عرب تثبیت می‌کند.

تایوان: “دهن‌کجی” ژئوپلیتیک به پکن

حضور تایوان در این ائتلاف، شاید راهبردی‌ترین وجه آن باشد. تایپه که خود از سال 2020 سومالی‌لند را به رسمیت شناخته، این رابطه را با امضای “توافقنامه همکاری گارد ساحلی” در جولای 2025 به سطح نظامی-امنیتی ارتقا داد. این اقدام که با خشم و محکومیت شدید پکن مواجه شد، یک پیام آشکار دارد: “همان‌طور که سومالی‌لند می‌تواند ادعای استقلال کند، ما نیز می‌توانیم.”

این “دهن‌کجی” ژئوپلیتیک، مستقیماً اصل “چین واحد” را به چالش می‌کشد. حلقه اتصال این تقابل، رژیم صهیونیستی است. گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های عبری‌زبان از سفرهای محرمانه مقامات بلندپایه تایوان به سرزمین‌های اشغالی برای پیشبرد همکاری‌های دفاعی از جمله توسعه سامانه سپر موشکی “تی-دام” با الگوبرداری از “گنبد آهنین” حکایت دارد؛ همکاری‌ای که نشان می‌دهد رژیم صهیونیستی مستقیماً قصد تقابل و مهار چین در حوزه‌های حیاتی را دارد.

در برابر این محور، انصارالله یمن به عنوان برگ برنده و خط مقدم محور هم پیمان با ایران، اصلی‌ترین مانع در برابر این طرح است. رهبر انصارالله، سید عبدالملک الحوثی، صراحتاً هرگونه حضور رژیم صهیونیستی در سومالی‌لند را “یک هدف نظامی مشروع” اعلام کرده است. از این منظر، نفوذ در سومالی‌لند، صرفاً یک مانور سیاسی نیست، بلکه ایجاد یک پایگاه رو به جلو برای مقابله با توان موشکی و پهپادی انصارالله و نهایتاً مهار ایران در آبراه حیاتی باب‌المندب است.

شکل‌گیری این تار عنکبوت، یک تهدید مشترک و بی‌سابقه را برای منافع ایران و چین خلق کرده است. این محور، هم نیروهای متحدایران در محور مقاومت را هدف قرار داده و هم با تقویت جدایی‌طلبی تایوان، موجودیت و خطوط قرمز پکن را به چالش می‌کشد.

در چنین بستری، تهران می‌تواند با تکیه بر نفوذ دیرینه خود در شاخ آفریقا و همکاری با دولت مستقر در موگادیشو، به چین تضمین دهد که قادر است این تهدید مشترک را در نقطه اتصال خود خنثی کند. این یک “معامله بزرگ” امنیتی است که در آن، ایران شریکی غیرقابل جایگزین برای تضمین خطوط حیاتی اقتصاد چین و مقابله با محور تل‌آویو-تایپه در حیاط خلوت استراتژیک پکن قلمداد خواهد شد.

تسنیم/ نویسنده: پوریا لوایی/کارشناس حوزه بین‌الملل